dagboek > overzicht
Dagboek november 2021Bekiek hele maand 
 
8 november om 09:02
 
Kollum Omrop Fryslân 8 november





Rituelen

November is foar mij altyd de maand fan inkear. Dat begint al met Allerheilgen en Allersielen op 1 en 2 november. Roomse maten fan mij wize nňch al us met un priemend Griffemeard finkerke naar de Protestanten en sęge dat ut hun gedenkdagen binne en dat Finen gyn rituelen hewwe. Ut sal wel, mar maak futdaleks de kanttekening dat je noait alle minsen, ňf ut nou foetbalsuppňrters ňf kerkfňlk is over één kam skeare mutte. Da’s dom gedrach.

As goëdlovech Griffemeard jonkje fan toen hew ik tňch aardech wat rituelen metkregen, ut kan ok weze dat ik dy rituelen eigen maakt hew.

Een fan dy rituelen was sundachsmňrren na thúskomst út de Noarderkerk an ut Bolwerk. Oans fadfer tilde mij dan op en ik sweefde un momentsje tussen hemel en aarde om ferfňlgens un silveren dubbeltsje met dęrop de beeltenis fan Juliana in ut swart omraande gleufke fan ut groëne VU-blikje te doën. Dat blikje met dęrop de nou nyt bepaald froleke troany fan de foarman fan de Kleine Luyden, Abraham Kuyper, sach mij streng an. Ut blikje stond boven op de gangspiegel. Abraham Kuyper was de groanlęger fan de Vrije Universiteit in Amsterdam. Dat geld út dy blikjes kwam ten goede an konkrete doelen, su as un medise fakulteit ňf un sikenhús. Dy gave hat foar mij wat ritueels, al sal ik der toen nňch nyt un soad fan begrepen hewwe.

Un ander sundachs ritueel speulde um ou op de Algemene Sneker Begraafplaats. Dęr ging ik elke sundachmňrren na de koffy en Spoetnik tegare met oans fader naar toe om te kuieren. Pappe fertelde dan over de minsen dy’t der begroeven leiden én we gingen dan altyd naar ut kyndergrafke met ut beeldhoude witte dúfke. Dat fon ik echt heel sielech, dat ut kyntsje dęr lei, ut maakte groate indruk. Wat ok indruk maakte waren de betonnen pishňkjes foar bij de ingang fan ut begraafplak, flak bij ut hús fan Tonkes de doadgraver.

In dat hús is sinds 2017 un plak dęr’t besoekers un bakje koffy en un lústerend oar krije kanne. Minsen komme dęr even tňt rust, omdat rouwen hard werken is. De rouwende fine un warme en sműke omgeving súver un ritueel plak.

Ik hew ferlet fan rituelen en fňlgens mij bin ik nyt de enege in dizze núvere polarisearende tyd. Ik wurd nou nyt bepaald fleurech fan de sufeulste stamgast an de talksjotafels in de Hilversumse bubbel, súden al dy lui kicke op un bitsje andacht?

Dizze week is ut wear Sint Maarten, un feest dat ik feul moaier en waardefoller fyn as ut út de States overwaaide Halloween.

Over ut Sint Maartenfeest, foar mij ok un ritueel, skreef ik oait ut fňlgende fers, węr’t ik nou met ouslút:

Road road rňkje

op 11 november
in optocht
achter de Harmony an
starte bij de speultún
fan Húsman

de halve Noarderhoek
deursjouwe met
selfmaakte lampioens

mar na ouloop
nyt bij de deuren
langs om te skoaien

dat wú oans fader
nyt lije

‘machst thús in ’e winkel
wat foar unstúver útsoeke
en singst foar moeke mar
eefkes fan road road rňkje’