Sukrekt ut nieuwe Omrop Fryslân programma ' It paad werom ' sien. Un oulevering over de geskiedenis fan de roemruchte foetbalfereniging Jubbega. Púre nòstalgy! Ut sal dúdelek weze dat de Omrop naar syn kijkpúblyk siet, de 50-plussers. Met su'n programma bereike je de jongeren nyt mear, hoe aardech ik dizze repòrtaazje ok fon. Hierbij de ankondeging:
Ienriedich knokke - VV Jobbegea yn de sechstiger jierren
De fuotbalferiening Jobbegea spilet hjoed-de-dei yn de tredde klasse, neat bysûnders. Mar dat hat wolris oars west. Ein jierren ‘50 steane der in pear mannen op it fjild dy't krekt efkes mear kinne as oaren. Dat komt omdat se altyd, mar dan ek altyd oan it ‘baltsje-traapjen’ binne. Ta de nacht út binne se op it fuotbalfjild te finen. Se reitsje sa op mekoar ynspile dat se mekoar mei de eagen ticht strakke ballen taspylje kinne. En dat docht op lange termyn fertuten.
Elkenien is it der oer iens dat begjin jierren sechstich yn Jobbegea sneins it bêste fuotbalteam ea fan Fryslân op it fjild omdraaft. Se spylje op it nivo wat no de haadklasse is (Harkema). “Hoe koe dat?” Wie de fraach dêr't de redaksje fan It Paad Werom mei nei it doarp ôfreizge.
De mannen fan doe binne no tusken de 70 en de 75 jier en komme noch ien kear yn de fuotbalkantine bymekoar om oantinkens út it ferline op te heljen en om oer harren “wederwaardigheden” te praten. De frou is mei en der is gebak.
In ôflevering mei fansels prachtige bylden fan it “dreamteam” fan doe op it fjild.
It paad werom tiisdei 9 maart te sjen bij Omrop Fryslân TV, om 18.30 oere en wurdt elk oere herhelle.
8 maart om 18:48
Floeke as boeren
De Nationale Boekenweek 2010 ( de 75ste al wear ! ) begint woënsdachavend met ut tradisjonele Boekenbal in Amsterdam. Al like tradisjoneel is ut Boekenweekgeschenk. Dat is dit jaar skreven deur Joost Zwagerman. ‘ Duel ’, is de titel. Ik hew ut boekje nòch nyt, mar de resênsy’s binne heel lovend. Ut mut un prachtech stukje proaza weze.
Opfallend is dat ut ferhaal met un knetterende floek begint. Oans moeke fon floeken altyd un gebrek an woarden. Ik kan mij ok nyt herinnere dat ik oans moeke òf oans fader oait floeken hoard hew. At ut werklek need gin dan fong ik nòch wel us fergemy op, mar dat was ut dan ok wel su’n bitsje.
Achttien jaar leden ferskeen fan Hylkje Goïnga ok un literêre bonbon: ‘ Nei it park ’. Yn dy novelle staat de 78 jarege ouwe en demente ‘ Martha ’ sentraal. Op hele húmòristise mar ok angripende wize beskrieft Goïnga de stryd fan Martha om út ut hús foar ouwe minsen te blieven en de stryd fan har dòchters Janna en Geeske om har dêr nou krekt wel in te krijen. Un kòstelek ferhaal dat ok met floeken begint, mar dan krekt eventjes anders as bij Joost Zwagerman syn novelle. Hylkje Goïnga begint su: “ Noch noait fan myn libben haw ik safolle en sa aldergrouwélichst flokt as no, de lêste wiken. Ik wol it net, mar de gfd’s fleane my ta de mûle út as wiene it boeren.”
7 maart om 21:52
Daniël Lohues en Johan Veenstra winne streektaalprizen
Kiek su'n bericht ( út ut Dagblad van het Noorden ) nim ik graach nòch eventjes met op dizze sundach. Daniël en Johan fan harte!!
Johan Veenstra
Zanger Daniël Lohues is opnieuw winnaar geworden van de Dagblad van het Noorden Streektaalprijs. Won hij vorig jaar met zijn cd Allennig II, dit jaar krijgt hij de prijs voor het vervolgalbum Allennig III. Schrijver Johan Veenstra won in de categorie proza & poëzie met zijn boek Et geheim van de wiend.
“Op de cd Allenig II zingt Lohues twintig knappe liedjes, gemaakt door een man die geen beperkingen lijkt te kennen en daarbij het Drents als zo vanzelfsprekend hanteert dat het door iedereen kan worden verstaan”, aldus de jury. Ook over de schrijver Johan Veenstra sprak de jury lovende woorden. “Veenstra heeft een status aparte binnen de Nedersaksische streektalen. En dat komt niet alleen doordat hij in het Stellingwerfs schrijft, het heeft ook te maken met zijn veelzijdigheid. Veenstra is van alle markten thuis: gedichten, verhalen, columns en romans. Et geheim van de wiend is alweer zijn vijfde roman. Gelet op de schaarste aan streektaalromans een indrukwekkende prestatie.”
De mannen kregen de prijzen zaterdag overhandigd op het streektaalfestival !Reur! in Emmen.
7 maart om 17:08
Sundach fan besinning
De nieuwe week mar gesond begonnen al sêch ik ut self. Fanmiddach twee uur an ut lopen weest. Prachtege rûte over Drielst en ut Skelpaadsje. Onderwech nyt te min parende eenden sien, wolken stúfmeel fan de wilgekatsjes opsnoven ( jaja ik bin sinds foarege week wear an de neusspree en de oochdruppels, mar ik bespaar jim myn ferdere jammerklachten over de pollen-allergy dy't myn lichem teistert ) en nadocht over de dingen dy't dizze week komme salle. Kòrtom twee uren fan besinning. Prima gefoël an over houwen. Wat kan de lezer dizze week o.a. op myn weblog ferwachte. In elk gefal mear nieuws over CLOACA, ut teaterstuk dat deur Teater Snits opfoerd wurde sal. Ferder un bitsje literatuur, un bitsje skoal en...frijdachmiddach gaan ik écht hele spannende dingen doën. Ut het te maken met un opdracht fan de Friesland Post. Ik stòp myn angsten dyp fut. Hew wel wear un ferskrikkelek soad nocht an de dagen dy't komme salle: Mins durf te leven!
6 maart om 20:24
Met Skoat richting Bòrdes
Gerard van der Schoot, foar intimi simpelwech Skoat, is één fan myn favorite speulers bij O.N.S. 5. Ik ken Gerard al toen hij nòch púpil bij O.N.S. was. Tegare met Harrie Wagenaar was ik leider fan ut XI-tal wêr’t Gerard in speulde. We wurdden kear op kear kampioën. Gerard was un prima foetballer. Je hadden noait last fan Gerard, sterker nòch Gerard was un foarbeeldege foetballer, hij deed alles wat de leiders seiden. Jaren later foetbal ik met Gerard in één XI-tal, dat is apart. Gerard coacht mij nou en dat is goëd. Gerard het feul mear foetbaltalent en insicht as ik. Hij siet ut speltsje, mar ok bij Gerard beginne de jaren te tellen. Fanmiddach moesten we teugen Workum foetballe en Gerard was der wear us bij ( hij is un heit dy’t met syn talentfolle volleybaldochter heel Nederlaan deurfliegt om tòt resultaat te kommen en is dus nyt altyd beskiber foar O.N.S. 5 ) mar ut mocht nyt helpe. We ferloaren met 2 – 1 fan un ploech dy’t we foar de winterstòp nòch met 9 – 2 oprolden. Dúdelek is dat we nyt goëd út de winterstòp tefoarskyn komen binne. Wat hyt!
Gerard mach dan un freeslek aardege fent weze, je salle de oarlòch der nyt met winne. Toen ik um foar de wedstryd observearde docht ik al dit wurdt um nyt fanmiddach. Bij ut omkleden balansearde Gerard op één foët toen hij de blauwe ONS-sokken andeed. Met de andere poat ston hij op de útrokken skoën, doadsbenaud dat hij natte foeten krije sú. Met su’n mentaliteit fan kouwe foeten winne je fanself noait. Gerard syn houding was illústratyf foar ut hele Fijfde fan fanmiddach. Wel praatsjes mar gyn ballen! Want dat miste fanmiddach bij O.N.S. 5 : kearels met ballen! Wat un onsin fan de Man fan Staal om te bewearen dat hij mar fier balllen kregen had. Fòlgens mij miste hij gewoan ballen. Teruch naar Gerard. Hij mut ut hewwe fan de flúwelen pass, mar at syn ballen nyt op waarde skat wurde dan kanne je ut wel fergete. Gerard syn ballen waren utselde as paarlen foar de swijnen. Op un gegeven moment was ut su erch dat Gerard an sichself begon te twifelen. Hij liep naar de kant en sach in syn, overigens feulste krappe broekje, òf ut an syn ballen lach. Nee Gerard, ut lach nyt an dij, ut lach an de de andere speulers fan O.N.S. 5 dy’t simpelwech kilo’s te swaar binne ( jaja Van Bruggen !! ) en ok nòch us denke dat se krekt su goëd foetballe at se prate ( Tjalsma !! ). Nou dan kanne je analizeare wat je wille ( Peter !! ) mar dan komt der na de winterstòp gyn punt mear bij. Over de gang naar ut Bòrdes sit ik trouwens nyt in. Ut wurdt fanself wear 30 april. Gerard sal der seker bij weze, want hij houdt fan gesellechheid. Inderdaad hij het un goeie foetbalopleiding had!
6 maart om 11:34
Op pòrtret
Om nou te sêgen dat ik ferlegen de lêns fan de kamera in sien sú overdreven weze. Ik had blykber gyn nocht om te lachen. De lippen bliëve strak op mekaar. De trui dy't ik an hew sat mij noait lekker, mar ik moest dat kribelding drage tòt y écht te klein wurdde. Ut haar is in model knipt deur kapper de Bruin út de Nauwe Noorderhorne. Gelukkech hew ik un pòtload in de haan. Dat is 45 jaar later nòch altyd su, al hyt ut pòtload nou toetsebòrd.
Foetballen gaat fanmiddach wear deur. We salle naar Workum om dêr oans reis richting Bòrdes foart te setten. Mut wel wat mear gebeure as foarege week. Mòrren leze jim der wear fan in deel 12. Over wie dat twaalfde deel gaan sal laat ik nòch eventjes in de midden. Ik wêns al dy skrievers en dichters in Bòlsert un moaie middach en avend toe. Ik kan nyt overal bij weze nou?!
5 maart om 10:39
Rapalje set Noorder in fuur & flam
Gister un bitsje gekke avend had. Onferwachts ok, mar wel moai. Foardat ik ut self goëd en wel in de gaten had, sat ik op één fan de kleurrike stoëltsjes in teater De Noorderkerk. Dêr trad Rapalje op. At je nyt feul wend binne op gebied fan folkmúzyk is ut al gau apart. Mar wat un entûsiast públyk en wat un fòrmidabel goeie groep! Hearlek om sonder foaroardelen òf enege kenis fan saken un teaterfoarstelling met te maken. Toen ik de Noorder binnentrad speulde de groep krekt ‘ Wat zullen we drinken…’ Kiek dat nummer is dan ok nòch wel bij mij bekend, mar ut swingde wel. Na de pauze bin’k der us goëd foar sitten gaan. Ut earste wat mij opfiel was de taal fan de mannen. Se praten Nederlaans. Gek mar ik ferwachte Engels met un Iers òf Skots aksent. Nee, Hollaans met un noardeleke tongfal. Nyt su ferwònderelek at je der later achter komme dat dizze fier mannen út Groaningen komme. Se sien der su autentyk Brits út met hun groen- en roadblòkte kilts. Dan merk ik ok dat der aardech wat kennis fan de múzyklessen fan Henk van der Meer hangen bleven is. Ik herken de folgende instrúmenten dy’t ut kwartet bespeult: Dieb, William, Maceál en David speule op fioal, tin whistle, low whistle, gitouki, trekmelodika, mondharmonika, bodhrán, theekistbas en natuurlek de doedelsak. Oait gaf ik us un múzykles wêrbij’t ik un doedelsakspeuler útnoadegd had. Ut wurdde één fan myn moaiste múzyklessen ever! De ferskining fan ut fiertal maakt sowieso indruk, ut binne un bitsje types rúge bòlster, blanke pit. Ik sien op de bovenarms fan de sanger ok un fraaie tatoe met Keltys motyf. Ja, en dan de múzyk. Mach ik mij beperke met un úterst primityf mar wel heel earlek oardeel? Ik fyn ut in één woard skitterend! Ik krij der un héél blij gefoël bij, ik foël mij un welkomme gast op un donderdachavendfeestje. De Noorderkerk fòrmt un passend dékòr bij dizze múzyk. De folkkenners, de saal sit hast fol, late de tribúne trille, se binne laaiend entûsiast. Klappe, fluite en al stampend ‘ we want more ’ roepend eindegd de avend spektakulêr met fuurspúwe en un prachtech nummer.
Na ouloop fan ut konsert praat ik met doedelsakspeuler David. Un sympatike kearel dy’t passyfol over de groep praat. De mannen sitte nyt om werk ferlegen, hewwe un folle agenda. Tussen neus en lippen deur fertelt David dat Rapalje sundach in De Doelen optrede sal. Ik denk in myn onnoazelheid (= onwetendheid ) nòch an un optreden ergens in Fryslaan ( Bòlsert òf Franeker ? ). Mar nee, de hearen staan in de groate saal fan de Rotterdamse Doelen. “ Hoeveel mensen kunnen daar in David? ” En entûsiaste David antwoardt: “ 2200…” Om glimlachend te ferfòlgen met “ en het is zondag uitverkocht dat hebben we vandaag door gekregen! ” Sú ut ok mooglek weze dat dizze mannen fan’t somer in de Marktstraat optrede Ben van der Knaap?! Wat un kanjers!
4 maart om 17:58
Imponearende Mandela Musical
Gisteravend bij Amandla! Mandela, de musical weest. De foarstelling was in un werklek bloëdhite ( ut leek òf we in Afrika self saten, su smoarhyt was ut ! ) skouburch De Harmonie in Liwwarden. De musical is de songen politieke geskiedenis fan Nelson Mandela fanou syn jongesjaren tòt syn inaugurasy as earste swarte president fan Súd-Afrika. Un imponearende metsleepende foarstelling. Geweldloas ferset, revolúsy, kiesrecht, sabòtaazje, de rassewetten, ut nasjonalisme en ut kommunisme. Ut komt allemaal naar foaren tidens de rúm twee en un half uur durende foarstelling. Wêrom fyn ik ut nou su’n indrukwekkende foarstelling en wêrom komt Wim Vervoort, resensent fan de LC, met un fernietegende negatieve bespreking? Laat mij un stronteigenwize opmerking over Vervoort plaatse. WIM VERVOORT HET GYN SOADEMITER FAN UT HELE STUK BEGREPEN! Su skrieft dizze bespreker dat hoofdròlspeuler Kenneth Herdigein de persoan ‘ Mandela bijna belachlijk’ maakt. Vervoort stoort sich an de manier fan praten fan de musical-Mandela: “ …waarom probeert hij met een dikke tong het timbre van Mandela na te doen, terwijl iedereen in de cast gewoon Nederlands spreekt? ” Nou beste Vervoort ik denk dat Herdigein hem folledech en dan ok folledech inleefd het in de persoan Mandela. Dat skelle stakkato-achtege komt op mij flymskerp over, dat raakt mij tòt op de bonken, helemaal at hij Afrikaans praat. Gelukkech gyn mieresoete musicalstem! Ok de manier fan lopen ( ‘ als een stijve marionet ’ ) fan Mandela ergert Vervoort. Het dizze resensent dan nyt sien dat Mandela út ut begin fan de musicalfoarstelling nòch wel heel kwyk loopt? Ik fyn krekt de manier fan bewegen meesterlek, ut is òf sach ik hast de echte Mandela! De beflogenheid fan de akteurs spat der tidens dizze musical fan ou, dat is heel wat anders su Vervoort beweart ‘schreeuwend teksten opzeggen ’. Ik denk dat Vervoort ut ferskil tussen skreeuwe en rau taalgebrúk nyt goëd weet. Dizze speulers wete un sfear del te setten dy’t thús hoart in de townships: keiharde stried om un bestaan. Gelukkech krije de leden fan ut koar Khayellitsha United Mambazo wel lovende woarden fan Wim Vervoort. Terecht, wat un stuk dynamyk besit dit a-capella koar! Ut mach dúdelek weze dat ik un prachtavend had hew en dat is un des te groater kompliment foar dizze produksy at ik jim wete laat dat ik helemaal nyt su’n musical-liefhewwer bin.
Onderwech naar Sneek hoorde ik de ferkiezingsútslagen op de autoradio, ok dy fan Almere. Sú ut ok wat weze om al dy PVV-stemmers un kaartsje foar dizze musical over ' gelijkheid, broederschap en respect ’ te geven?!
3 maart om 16:24
Ferkiezings en ut Sneeker Nieuwsblad
Gisteravend hew ik de fergadering fan de Kommissy Algemeen Bestuur fia myn kompjoeterskermke fòlgd. Ik was nou nyt bepaald onder de indruk fan fergadertechnise kwaliteiten fan de foarsitter fan dizze kommissy. Hij wurdde regelmatech eventjes bijstuurd deur raadsgriffier Peter de Jong. Voilá! Tòch aardech om te fòlgen. In de rondfraach kwam an de òrde òf de inwoaners fan Sneek wel genoech foarlichten binne over de gemeenteraadsferkiezings dy't fandaach plakfine. Der waren nòch al wat telefoantjes weest over minsen dy't froegen wêr't hun stemkaart bleef. Nou nee, de fijf anstaande fúzygemeenten hoeve fandaach nòch nyt te stemmen. Hoe't dat nou kon dat de minsen ut nyt wisten was de kardinale fraach. Te min foarlichting deur oudeling kommunikasy fan Ingrid Wagenaar? NEE! Der is genoech an deen. Mar toen kwam de aap út de mou. Un belangryk medium foar ut gemeentebestuur is UIT DE MARKSTRAAT, dat as bijlage te finen is in ut Sneeker Nieuwsblad. En laat ut SN momenteel in ferskillende wiken in Sneek nyt òf in elk gefal heel onregelmatech besòrgd wurde. Tsja... en dan kan je skrieve en foarlichte wat je wille, dan krije de minsen belangrike info nyt onder ogen. De reaksy fan kommissy- en raadslid Lieuwe van der Pol was bysonder fel: de besòrging is beroerd in ut kwadraat!
2 maart om 18:28
Digitale fotografy
Bij analoge fotografy was ut frij simpel, je klikten un ròltsje fol en brochten ut ferfòlgens naar Ger Dijs, Obbema òf un andere fotograaf in de stad. Dry dagen later konnen je de kykjes ophale en op syn bêst deden je de foto's ok futdaleks in un foto-album. 'k Hew trouwens wel us bij Obbema in de winkel staan om de ' foto's fan Van der Veer '. Ut personeel mar soeke en wedersoeke in de houten bakken onder de toanbank, sonder resultaat. Bleek later dat ik ut ròltsje bij Ger Dijs inleverd had. Mar dit tersijde.
Moai oversichtlek fon ik dy foto's op papier anders wel. Nou mut ik wel earlek bekenne dat ik sukke inplakklusjes altyd útstelde tòt de Groate Fakaansy en dan nòch bleef ut der faak bij. Un skoenedoas fol met foto's het anders ok wel wat. Met de digitale fotografy is ut der nyt beter op wurden. Ik knip om ut leven, mar dy foto's op papier oudrukke late ho mar. Ok met dy kant en klare albums bij de HEMA hew ik nòch gyn ervaring. Ik hew dan ok frachten met digitale foto-albums sonder un systeem. Meastal weet ik wel wêr't ik de betreffende foto's wear fine mut, mar tòch mis ik dy gewoane ordinêre foto-albums wel us. De onderstaande seary foto's hadden seker in su'n plakboek terechtkomen. Ut binne foto's dy't ik foarege week donderdachmiddach in ut Begijnhof in Amsterdam sentrum maakt hew. Prachtege gevelstienen met Bibelse foarstellings in de muur fan één fan de gebouwen dêr.
1 maart om 16:32
Húmòr in ut onderwies
At je nyt mear lache op skoal, sit der yts goëd fout. Fersure is dan sondermear je lot, teminsten su sien ik der na mear as 33 jaar foar de klas staan teugen an. Uteraard fyn ik de fakaansy’s ok één fan de moaiste onderdelen fan myn beroep, mar ut sú nyt bêst weze at ik fan fakaansy naar fakaansy hobbel. Fandaach op de earste werkdach na un weekje frij fan skoal kan ik futdaleks mar an de bak. Gesprekken met learlingen en hun ouders. Se noeme dat bij oans op skoal gesprekken over het individueel ontwikkelingsplan. Fòlgens mij doën ik dat al jaren, mar toe dan mar. De achterlêgende gedachte om met kyndes te praten in plak fan over kyndes spreekt mij dus wel an. Dit blogje wurdt tussen de fijf gesprekken fan fandaach in skreven. Ut kan dan ok hast nyt anders dat ik fandaach mar kies foar un moaie dialooch dy’t ik fanmòrren had met één fan myn kyndes.
Ik: ‘ K. do moatst trochwurkje jong, sa komt it net klear…’ K: ‘ Jo hoege net oer mij yn te sitten hear…’ Ik: ‘ Dat doch ik oars wol K….’ K: ‘ Dêr moatte jo mei ophâlde, in mins hat genôch oan himsels…!’
Kiek dan staat ut nyt 1 mar 10 nul foar su’n learling. Dan kan de dach al nyt mear stukken, ik mut nou al wear gnize at ik and y paar sekonden fan fanmòrren teruchdenk!
Ut was dyselde K. dy’t twee weken teruch tidens ut skoalfeest deur syn moeke ophaald wurde út The Legend. Moeke wú nòch wel eventjes un Cola met mij an de bar drinke. Mar K. was resolút en pakte moeke bij’t skouder en sprak de onfergeteleke woarden: ‘ It hat no moai genôch west, we gean nei hús! ’
